Showing posts with label Leka Main. Show all posts
Showing posts with label Leka Main. Show all posts

Friday, August 14, 2015

ENTELAH PANDAK (2.0)

1.  Di tanah baka jugam, di rumah baka tuan
Ulu lungga: Bejalai
Saut : RENDAI

2.   Buah tau diempa. Batang enda tau diperaka.
Ulu lungga: Kerita
Saut      : ENTUA

3.Luan ditanya, kemudi ti nyaut.
Ulu lungga:  Buk
Saut     :  Uduk



4.   Sudu puntul iku, ditegu enda nganu kitai.
      Naga beperintik mata, enda ngelala leman utai.
Ulu lungga: Cheremin Jemari
Saut      : DACHIN KATI



5.     Rusa ngindik paya enda bebekau.
Ulu lungga: Peluh manggang
Saut      : BUTUH LALANG


6.   Dipantap enda putus,
      ditunu enda angus.
Ulu lungga: asi
Saut     : AI


7.   Lebuh mansang, manjung. Lebuh pulai, ngulit.
Ulu lungga: Lauk tadi
Saut      : NYAUK AI

Saturday, July 25, 2015

BEGIGA ENTELAH

Entelah 1

Dientam bala Kayan,
Ngasuh iya tan duga-duga,

Ditempuh bala Memaluh,
Ngasuh iya kiruh begaga dampa,


Menua iya di menalan beuraska tandan takang isang,
Di tanah entah baruh rengkap atap kajang,
Di tanah langgung tambun tugung papung arang,
Di palan rami pangkang api ke menyadi mau rerendang.

Ulu Lungga: Papan




Entelah 2
Emparu puntul iku,
Ditegu enda nganu kitai,

Naga perintik mata,
Ngelala leman macham utai.


Menua iya di bilik tampung ruai
Begulai enggau apai seduai indai
Dikayam sida tauke ari pagi datai ke lemai
Nadai penyadi, balat tusah ati, enti iya nadai.

Ulu lungga: Kain Unta



Tuesday, May 26, 2015

Meretika Teks Pom Lima

Bacha teks di baruh tu. Udah nya saut semua tanya ngena ayat penuh.

Pengawa ngerapatka kaul ati patut dikemeranka bepun ari sekula agi. Kebuah pia, nembiak ari mayuh pupu raban bansa sama begulai belajar ba siti sekula ti sama. Kelimpah ari nyadi palan ngulihka pelajar, sekula mega nyadi palan ngerapatka kaul ati. Enggau nya, tu mih jalai ti pemadu manah endur ngambuh nembiak nyadi mensia ti beguna. Nembiak tu deka nyadi tuai lalu nganti orang tuai ke diatu. Enti pengawa ngerapatka kaul ati enda dipelajaika ba sekula, dia mayuh penanggul enggau penusah deka nyadi dudi hari.

Siti ari chara ti ulih dikena ngerapatka kaul ati ba sekula iya nya ngatur pengawa gotong-royong. Nembiak ke nyereta pengawa gotong-royong tu begulai sereta bekerejasama enggau pangan diri. Sida tu ulih berandau sereta nemu enggau silik agi pangan diri. Ari tu tadi, peneleba enggau pangan diri nadai ke penanggul. Kaul ati nembiak pan majak manah. Ari nya tadi, nembiak ulih ngelarika diri ari ti dikumbai orang baka pendiau antu bubut.

Kelimpah ari nya, ari pengawa aktiviti kokurikulum mega ulih ngerapatka kaul ati nembiak sekula. Tu endang sekeda ari tuju aktiviti kokurikulum digaga ba sekula. Nembiak ulih begulai enggau nembiak bukai ti enda sama bansa enggau sida. Ambika banding, nembiak begulai bemain badminton. Enggau tu, sida udah ulih nelebaka diri begulai enggau nembiak ari bansa bukai. Tu ngujungka pengerapat kaul ati nembiak tu majak manah. Enti sida tu udah besai ila, dia nadai pulaika penusah tauka penanggul lebuh begulai enggau orang bukai laban udah nemu sereta meretika budaya bansa bukai.

Pengerapat kaul ati ba sekula mega ulih digaga ngena chara ngintu pengerami. Tiap-tiap pengerami bansa baka Taun Baru Cina, Gawai Dayak, Hari Raya Puasa enggau Deepavali patut digaga ba sekula. Tuju pengerami bansa tu diintu ba sekula ngambika nemu sereta mereti pasal pengerami ti diintu nya. Beduduk ari nya, udah tu ila nembiak pan sama ngabang ngagai pangan diri lebuh maya rami. Enggau tu, pengawa ngabang ngagai pangan diri ulih mantu ngerapatka kaul ati.

Kitai mega ulih ngaul bansa bukai enggau rapit agi nengah program anak angkat. Tuju program tu dikenaka ngulihka kaul siti bansa enggau bansa bukai. Ari program ke baka tu, nembiak ti nyereta program anak angkat tu nemu sereta ulih begulai enggau orang bukai ti enda sama bansa. Ngena chara tu mih, pengerapat kaul tu ulih digaga enggau manah. Ambi ke banding, nembiak ari Sabah deka begulai enggau apai indai angkat ti enda sama bansa ari Sarawak. Ari ti begulai enggau apai indai angkat sereta madi angkat, nembiak nya tadi udah nemu budaya enggau chara pengidup orang nya.

Chara bukai kitai ulih ngerapatka kaul ati iya nya nengah kurikulum ti dipelajai ba sekula. Nembiak patut diajar pasal kaul ati tu ba sekula. Enti pengawa tu dipelajaika, nembiak udah diiri pasal kaul ati. Sida pan udah meretika sereta nemu pemesai guna kaul ati tu patut dikemeranka tiap bansa ba menua tu. Perintah kitai ti numbuhka sekula wawasan endang dikena ngerapatka kaul nembiak ti besekula ba SK, SJK(C) enggau SJK(T). Nembiak nelebaka diri begulai enggau nembiak bukai bekenaka perengka ti bisi dia. Enggau tu, sida udah begulai endang bepun ari sekula primari agi. Enti udah besai ila, pengerapat kaul ati tu ukai nyadi ka penanggul ba menua kitai.

Nya mih sekeda chara ti dikena ngerapatka kaul ati ba sekula. Enti semua pekara tu dipelajaika, kitai semua ulih begulai enggau manah. Tiap raban bansa ulih begulai sejalai enggau bansa bukai laban udah diajar pasal ngerapatka kaul ati tu.Pengerapat kaul ati tu mih ke pun pemansang menua kitai. Enti kitai ulih begulai manah enggau bansa bukai, dia menua ti deka meruan likun sereta enda mudah kena serang menua bukai. Menua ti likun ngenyampatka pemansang nuju Wawasan 2020.



1.Nama reti sempama baka pendiau bunsu bubut?



2.Beri reti leka jaku:
i) Ngambuh



ii) diiri




3.Nama penyadi enti chara baka ke disebut di atas enda dipelajaika enggau manah?



4. Rintaika tiga chara ti dipelajaika ba sekula dikena ngerapatka kaul ati?





5.Nama chara ke bukai ti ulih mega dipejalai dikena ngerapatka kaul nembiak sekula kelimpah              ari ti udah dipadahka dalam teks nya tadi?




6.Ba penemu nuan, nama agi batang pekara ti bukai ti ulih ngenyampatka agi pemansang nuju               Wawasan 2020?




7. Bisi sekeda penemu madahka bejadi melaki bini enggau bansa bukai tu chara ti patut dikena              ngerapat siti bansa enggau bansa bukai. Nama empas iya ngagai bansa kitai dudi hari ila?Saraka          penemu nuan. ( 50 leka jaku)




Monday, May 25, 2015

Aram Begiga Entelah

1. Nama iya mindah, mai langkau, 
  nama iya mindah, mai langkau

   Ulu lungga: Pelanda
   Saut           : TEKURA

2. Telaga apai Saloi enda tau ditepan orang
  
   Ulu lungga: Kuta
  Saut            : MATA


3. Bujang kurus bagas majuh, 
   Bujang kerigai bagas makai.

   Ulu lungga: manuk/ Palu
   Saut           : SIDUK/  SUDU


4.  Asi mansau periuk pechah.

   Ulu lungga: lubah lusing
   Saut           : BUAH KEMUNTING


5. Kera lima-lima, nyumbuh tujuh-tujuh enda tegagaika munsang siku.
   
   Ulu lungga: butul udah ilang
   Saut           : TUNGKUL BUAH PISANG


6. Lebuh jauh dipeda baka langkau, Lebuh semak dipeda baka tungau.

   Ulu lungga: Semun
   Saut           : AMBUN


7. Kibung digantung sehari-sehari

   Ulu lungga: Tumbang
   Saut           : RAJANG


8. Pantap berasap, pantap berasap

   Ulu lungga: ubah timau
    Saut          : BUAH LIMAU


9. Burit basah, pala rangkai
  
   Ulu lungga: lela
    Saut          : TANGGA


10. Belanda-landa bisi utai diambi. Rungguk-rungguk bisi utai dianti
   
   Ulu lungga: manang nyara
   Saut           : ORANG BIRA


....betampung baru..


Wednesday, March 4, 2015

Karang Grafik

Tanya Karang Pom Satu

1. Belalauka grafik di baruh tu, tulis siti karang pasal siku ari pangan nuan.


2. Peratika enggau manah leka main di baruh tu, udah tulis karang pasal internet.




Friday, June 1, 2012

Leka Main- Biau/Sampi

Sa, dua, tiga, empat, lima, enam, tuuu...juh.
Aku ke ngumbai kita Petara, baka nya,
Ukai aku ngumbai Petara ngapa,
Ukai aku ngumbai Petara saja,

Aku ngumbai Petara aki,
Aku ngumbai Petara ini,
Aku ngumbai Petara kejakang,
Aku ngumbai Petara puyang,
Aku ngumbai Petara,
Pengemata anak mensia
Enti nasau,
Iya nganchau keresan,
Enti nebang,
Iya ngaduka tundan,
Enti nebas,
Iya ngidarka reban.

Kita Petara, baka nya,
Anang kita ngabang kediri,
Anang kita angkat ngengali.
Bepadah diri serumah,
Bebai diri menyadi,
Bekumbai diri beserekai,
Bekangau diri selangkau.

Kita ngabang baka nya,
Anang nurun tubuh murus,
Anang nurun tubuh untus,
Mai ubat teruba ingat,
Mai pengaruh gambar tubuh,
Mai keminan gembar badan,
Mai penchelap mai pengelindap,
Mai batu ai mali langkang,
Mai tanduk rusa labang,
Mai batu tapa tampung perempung,
Keruntuk tanduk rusa kampung,
Mai taring uting babi kepung,
Mai batu tanah ulih nyamah,
Di tingkah tebiang,
Mai batu getah ulih nyamah,
Di tengah lampung pundang,
Nyadi kami nugal sehari tu,
Nanam padi nanam puli.

Monday, May 7, 2012

Entelah

Begiga Entelah

1. Rengayung nebah terentung,
   Anang abup, abub!
   Ila buah tamang checinang mansau begenarau.


   Menua iya: Menua kitai menua iya,
                     Menua antu menua Petara.

   Ulu lungga: Gelung kerungan
   Lalai iya : Terung pitan.



2. Tekuyung nanjak wung,
    Tumbung mansau chechinang.
    Sirut kesuh, sirut kesuh,
    Peda ngelegua baka asap api pengerang.

   Menua iya: Di tabung buluh betung,
                    Endur tedung nyengkilung ngangkut sarang.
                    Di peti sarang besi api,
                    Sukat nyai mau rerendang.

                    Ulu Lungga: Tulang kesindap
                    Lalai iya : Orang nginsap



3. Aki Engkik seduai Ini Engkik,
    Diau ba pelabuh beruai bilik,
   Makai Aki Engkik, ku Ini Engkik.
   Au, Ini Engkik, ku Apai Engkik.
   Tama Aki Engkik ke bilik.
   Kini ke nuan kitu, ku Ini Engkik,
   Nyin asi agi tinggal di ruai.


   Menua iya: Dalam ai, begulai enggau reni Raja Baya,
                    Di lubuk dalam begulai enggau kereman Raja Gumba.

      Ulu Lungga: Iban Ngaga Entaya
      Lalai iya : Ikan Tama Enselua


4. Ni dek apai uchu laki Endu?
   Tu sawa enggi aku ular sudu,
   Nadai pala nadai iku.
   Bisi nya ulih nuan,
   Ambi ka Jelapi Manang Megu,
   Datai din ila lalu galika di linti,
  Tikai bembai sapar rampu,
  Gagaka pedara lima piring telu,
  Tenchang di pala palu di pegu.
  Udah nya peda gamal iya tak rintu-rintu,
  Baka gamal Antu Buyu,
  Penunang bini orang.

  Idup aku apai,
  Gaga aku uchu.
  Dinga ada landu serebana munsuh di Ulu Kantu,
  Pagi mati lemai layu,
  Parai beduju rebah telentang.

   Menua: Di emperan madang ridan,
               Endur Kayan belaban beasur batak,
               Di tanjung pungga lesung,
               Dinga betekaung inggar baketerak.

Ulu lungga: Batang buluh pengerindu
Lalai iya : Orang Ngambuh Duku

Sunday, April 15, 2012

Leka Main Iban

Jaku Ngelar Ai Tuak

Tu ai sempuli padi mudah,
Ditanam Endu Dara Kelinah,
       Di tanah datar tarah,
Nyerumba penumbuh Bintang Tangkung Peredah,
Maya taun udah nampun nuntung di penyungah;
Iya dulu diketau Dara Bagau udu penyampau
      Menuhka langkau ngisi rumah,
Maya ingga kitai deka gawa ngintu rumah
     Tu kemari iya lalu dipi Dara Tinggi
Ngena pendi periuk tanah,
Diperesing Manang Iling,
Enggau pamping piring diperah,
Disimpan iya dalam pelawan tajau kelawah;
Tujuh hari udah nya,
Ensium bau tak bealu-alu udu pemanah-manah,
Dinga kurak tak perebensak,
Munyi umbak mangkaka silak awak Nanga Mukah.
"Enti baka tu udah mansau ai berau tua Lengau lebu majah,"
Pia ku Endu Teruna Dara Kelinah,
Bejaku enggau bini Bunsu Tuah,
Udah nya lalu dikauk seduai enggau cherebuk,
Disimpan dalam jebul balang mirah;
Nyadi ai nya bisi ditu lemai tu,
Ditunga kitai ke berintai duduk bekejengah;
Enti agi menya,
Ai tu teleba dikena Ngumbang seduai Balang
     Ngansah isau sanjau betatah timah,
Nya ke suah dikena seduai bedengah mudah rawai dua.
Tang ke lemai tu,
Ai tu semina dikena kitai
     Bebuti sambil bungah,
Awakka kitai tau sama
     Bela bulih mudah gerah
Nguan menua......